Momento doce para o libro galego, con máis lectores e un sector infantil que non deixa de medrar

23 de abril, xornada para celebrar o día do Libro ... e tamén a boa saúde en concrento do libro galego. A media de novas publicacións ao ano é de 1.500, pero máis alá deste dato,  Dolores Vilavedra, coordinadora da Sección de Lingua e Literatura do Consello da Cultura Galega, deixounos en COPE Galicia máis baldosas que constrúen un camiño esperanzador.  Vilavedra distingue entre o momento que vive o libro, o sector editorial como motor económico e a da lectura como práctica cultural, e subliña que os indicadores sobre os hábitos lectores son moi alentadores. "Temos boas porcentaxes en termos xerais, a lectura de libros aumenta", asegura.

Na última década, a porcentaxe de persoas que leron algún libro no último ano incrementouse preto de 8 puntos, o que amosa un crecemento sostido. Vilavedra considera aínda máis relevante outro dato: a caída drástica da porcentaxe de persoas que non len nunca, que pasou dun 29% a preto dun 1% nese mesmo período. Para a profesora Vilavedra, isto confirma unha tendencia consolidada: "Cada vez hai máis xente que, de vez en cando, algunha vez le un libro, e iso paréceme que é un dato moi importante".

A familia e o dixital, claves no fomento lector

Un dos factores que explican esta tendencia é o aumento da prescrición de libros por medios dixitais. Segundo Vilavedra, cada vez teñen máis peso na decisión de compra ou de lectura as recomendacións que proveñen de Instagram, blogs de lectores ou book trailers, unha práctica que pon o foco na xente nova.

Rafael Silva: "¿El secreto para vender libros durante medio siglo? El cariño"

Ao mesmo tempo, a familia confírmase como un piar fundamental. Aumenta con forza a práctica de ler cos fillos e coas fillas, cunha porcentaxe que rolda o 75% de persoas con menores de 18 anos ao seu cargo que len con eles por ocio. Este dato reforza para Dolores Vilavedra a idea de que "o ámbito familiar, sexa a familia o tipo que sexa, é un espazo estratéxico para consolidar hábitos lectores".

O ámbito familiar, sexa a familia o tipo que sexa, é un espazo estratéxico para consolidar hábitos lectores"

Dolores Vilavedra

Consello da Cultura Galega

Papel e pantalla: unha convivencia pacífica

Fronte ás predicións apocalípticas de hai anos, Vilavedra confirma que o libro en papel segue a ser claramente dominante. Aínda que o acceso ao libro dixital avanza con forza, duplicándose nunha década a porcentaxe de persoas que posúen dispositivos de lectura, ambos formatos conviven. Existe unha "certa especialización", onde os lectores escollen o formato dixital para certos materiais e circunstancias, pero prefiren o papel para outros, impulsado pola súa dimensión como "libro obxecto". Plataformas de préstamo dixital como Galicia Le, asegura, tamén son unha contribución importante.

O auxe da literatura infantil e xuvenil

Un dos subsectores máis fortes da edición en Galicia é o da literatura infantil e xuvenil. Os indicadores económicos e os datos do ISBN reflicten que reforza a súa posición, cun rexistro de máis de 500 libros en 2024. Segundo Vilavedra, isto demostra que hai demanda, xa que "as familias gastan de boa gana en libros, perciben que é importante crear ese hábito e ese gusto". Ademais, destaca a calidade das edicións, moi coidadas e que son "como un agasallo en si mesmo".

Pedímoslle á profesora Vilavedra algunha  recomendación para este Día do Libro sen previo aviso, pero non precisa moito tempo para escribirnos a súa "receita":  os dous títulos premiados pola Asociación Galega da Crítica en 2025: o poemario "Exuvia e saliva", de Lorena Souto, e a novela "O lanzador de coitelos", de Fernando Castro Paredes. "Dúas obras magnas das que calquera literatura se sentiría moi orgullosa". Pois haberá que tomar boa nota!