Piden protexer os murais de Urbano Lugrís da Coruña: "Se se declaran BIC pero rematan por ser uns cascallos no chan, non temos nada"

A asociación O Mural e o colectivo In Nave Civitas convocan unha nova concentración este sábado ás 18h para denunciar o estado de abandono dos murais que Urbano Lugrís pintou no número 25 da rúa Olmos, na Coruña. Segundo Rodrigo Osorio, voceiro de ambas as entidades, a situación é crítica e a recente declaración como Ben de Interese Cultural (BIC) non se traduciu en ningunha medida efectiva para a súa conservación, polo que temen a súa perda definitiva.

Osorio teme que o recoñecemento oficial sexa papel mollado se non vai acompañado de accións reais. "Se se declaran Ben de Interese Cultural pero rematan por ser uns cascallos no chan, non temos nada", advirte. Para os colectivos, a protección do patrimonio non pode limitarse a unha anotación no Diario Oficial de Galicia mentres a obra se desintegra.

¿Unha declaración inútil?

A solicitude para a declaración BIC foi presentada en 2021 como un "instrumento para que se movesen as administracións", explica Osorio. O obxectivo era que, con ese status, se puidese presionar os propietarios do inmoble para actuar. Porén, critica que a Xunta "se limitou a esa declaración formal" sen ir máis alá. "O importante non é que sexan BIC, senón que estean en bo estado", sentenza.

Se se declaran Ben de Interese Cultural pero rematan por ser uns cascallos no chan, non temos nada"

Rodrigo Osorio

In Nave Civitas

O voceiro lembra que a última vez que puideron ver os frescos, o espazo presentaba cheos de humidades e pingueiras. Unas condicións que, agravadas polas chuvias das últimas semanas, fan temer o peor. "O edificio por fóra está mal, por dentro sabemos que estaba moi mal, e os frescos son moi, moi delicados", describe con preocupación.

Un 'Nautilus' no corazón da Coruña

Rodrigo Osorio subliña a importancia destas obras como un dos poucos exemplos de arte mural de Lugrís que se conservan no seu espazo orixinal. Trátase do conxunto muralístico máis grande que pintou o artista, concibido para crear unha atmosfera única no que daquela era un restaurante. Osorio evoca a descrición de Antón Patiño, que o definiu como "unha especie de Nautilus" submarino.

O espazo mergullaba o visitante nun universo mariño a través de ollos de boi, arcos con frases populares e versos, como o famoso poema de García Ferreiro ( d´e escoller, qu´escollería/  ¡ si entrar na Coruña de noite / ou no Ceo de día! ) . Unha das arcadas, destaca, contén unha marabillosa vista da Coruña que mestura fantasía, cubismo e realismo. "En 2021 xa caía unha das pingueiras aí. Levamos cinco anos, gota a gota, perdendo un patrimonio fundamental", denuncia.

Á espera de actuacións

A inacción das administracións é o principal foco da crítica. "Sabemos o que queren facer, porque sabemos que non queren facer nada. Queren que se perda, que acabe o conto, e poder dedicarse probablemente ao Mundial 2030", reprocha Osorio. Para el, a falta de interese amosado contrasta coa "moitísima importancia" que esta obra ten para a cultura galega e coruñesa.

A protesta do sábado terá un carácter simbólico. Inspirados nun dos pseudónimos de Lugrís, Ulises Fingal, os manifestantes converteranse en 'Penélopes'. "Sentarémonos alí a tecer e destecer, esperando a que alguén faga algo", conclúe Osorio, que confirma que a choiva non impedirá a concentración.